jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl
home Menasseh ben Israel
home Menasseh ben Israel
 

Archief

Thu 10-05-2012
The many Guises of Jud Süss

Do avond 10 mei en Vrijdag 11 mei 2012
THE MANY GUISES OF JUD SÜSS
The image of ‘The Jew’: Joseph Süss Oppenheimer via Feuchtwanger to Goebbels and beyond
Wil de ‘echte’ Jud Süss opstaan? De historische figuur Joseph Süss Oppenheimer (1698-1738), bankier en hofjood van de vorst Karl Alexander van Württemberg, heeft enorm tot de verbeelding gesproken. De economische hervormingen die ‘Jud Süss’ doorvoerde, leverden hem macht, rijkdom en privileges op, maar zetten ook veel kwaad bloed. Als Jood bleef hij kwetsbaar. Toen zijn beschermheer Karl Alexander stierf, was het met Jud Süss gedaan. Zijn vijanden beschuldigden hem van omkoping, oplichterij en onzedelijkheid, en veroordeelden hem tot de galg. Tot het laatst toe weigerde hij zich te bekeren. Het personage en de levensloop van Jud Süss’ figureren in ontelbare literaire bewerkingen waarvan de historische roman Jud Süss (1925), van de bekende Duits-Joodse schrijver Lion Feuchwanger (‘mein Hirn denkt kosmopolitisch, mein Herz schlägt jüdisch’), het beroemdst werd. Tekende Feuchtwanger zijn hoofdpersoon genuanceerd, de meeste publicaties waren antisemitisch en verbeeldden Jud Süss als een op geld, macht en vrouwen beluste Jood. Op die stereotype benadering bouwde de geraffineerd gemaakte nazi propaganda film Jud Süss voort. Minder mensen kennen de film die zes jaar eerder werd gemaakt, in Londen, in ballingschap: Jew Süess. Deze film was juist filosemitisch van toon.
Hoe verbeeld je een Jood? Dat is een van de vragen die dit symposium zich stelt. Kenmerkend is dat de genuanceerde interpretatie van Feuchtwanger van alle kanten bekritiseerd werd: Joden vonden dat Feuchtwangers Jud Süss, met zijn deels slechte eigenschappen, voer voor antisemieten was; Duitse nationalisten daarentegen vonden het boek ‘joods-chauvinistisch’. Het is de vraag of te voorkomen valt dat een gelaagde verbeelding van Joden en Jodendom zowel in antisemitische als filosemitische zin geïnterpreteerd en geïnstrumentaliseerd wordt – afhankelijk van de historische context. Kan het zijn dat ‘de Jood’, gezien zijn beladen geschiedenis, of hij nu Jud Süss heet of niet, onherroepelijk als projectiescherm dient – in de geschiedschrijving, in de literatuur, de opera en de film? Op het symposium zult u kennismaken met een aantal van de gedaantes van Jud Süss. Let op: Voertaal Engels!
Datum: 10 en 11 mei 2012
Plaats: Castrum Peregrini, Herengracht 401, Amsterdam
Prijs: €45,- voor hele programma; €35,- donateurs en studenten, promovendi en post-docs (prijs is inclusief lunch, koffie en thee in de pauze’s en borrel op vrijdagmiddag). Alleen donderdagavond: €10,-; Kaarten aan de deur kosten €5,- extra
Reserveren via mbii@jhm.nl, via http://www.mbii.nl/?id=60 of telefonisch 020-5310325. Vervolgens gelieve het bedrag over te maken op ABN AMRO 60.51.72.099 o.v.v. uw naam en “Feuchtwanger”. t.n.v. Menasseh ben Israel Instituut
THE MANY GUISES OF JUD SÜSS
The image of ‘The Jew’: Joseph Süss Oppenheimer via Feuchtwanger to Goebbels and beyond
Thursday 10 May 2012
19.30 - 20.00 Coffee & tea
20.00 - 20.15 Prof dr Evelien Gans (Universitity of Amsterdam / NIOD): Short Introduction
20.15 - 21.00 Documentary Feuchtwanger lebt! (Herbert Krill, 2008)
21.00 - 21.45 Prof dr Frank Stern (Institut für Zeitgeschichte / Universität Wien):
Challenging Anti-Humanism: Lion Feuchtwanger (1884-1958) as a Jewish-German Author
21-45 - 22.00 Questions & Answers
Friday 11 May 2012
9.30 - 10.00. Coffee and tea
10.00 - 10.30. Prof dr Evelien Gans (University of Amsterdam / NIOD):
The Feuchwanger-effekt: Jew Süss as a testing ground for (anti- and philo-semitic) stereotypes
10.30 - 11.15. Prof dr Susan Tegel(orig. University of Hertfordshire):
The reincarnation of Jud Süss over two centuries
11.15 – 11.30 Questions and Answers
11.30 – 13.15. Jew Suess: A Film (1934) by Lothar Mendes
13.15 - 14.00. Sandwiches
14.00 - 14.15. Prof dr Susan Tegel: Short introduction of Jud Süss (Veit Harlan, 1940)
14.15 – 16.00. Jud Süss: A Film (1940) by Veit Harlan
16.00 – 16.30 Coffee & tea
16.30 – 17.15. Prof dr Barbara von der Lühe(Institut für Sprache und Kommunikation / Technische Universität Berlin): Afterlife and Aftermath. What happened to Jud Süss after 1945?
17.15 – 18.00 Panel discussion with Barbara von der Lühe, Frank Stern and Susan Tegel on THE MANY GUISES OF JUD SÜSS; Chair: Evelien Gans
18.00 – 19.00. RECEPTION

terug