jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl
home Menasseh ben Israel
home Menasseh ben Israel
 

Archief

Wed 27-04-2011
De Fassbinderaffaire, Ischa Meijer en het joodse familieleven

Symposium: De Fassbinderaffaire, Ischa Meijer en het joodse familieleven
Contrasterende visies op de verbeelding van antisemitisme en van het joodse leed

In Duitsland bereikte het verzet tegen de opvoering van Werner Fassbinders omstreden toneelstuk Der Müll, die Stadt und der Tod in oktober 1985 zijn hoogtepunt.  De zogenaamde Fassbinderaffaire was een feit. Nederland volgde twee jaar later. Net als in Duitsland viel men hier, met name in joodse kring, over de hoofdfiguur in het stuk, een joodse projectontwikkelaar, aangeduid als de Rijke Jood. Het stuk werd door dit personage antisemitisch bevonden. Daar tegenover stond een groep jonge toneelmakers van de Toneelschool die stelden dat het stuk juist stelling nam tegen het fascisme. En net als in Duitsland groeide het conflict uit tot een brandende nationale kwestie tussen twee partijen die elkaar bestreden in de krant, op televisie (waar onder meer Lou de Jong zijn autoriteit in de schaal legde om tegen de opvoering te pleiten), tot op het podium zelf. Resultaat was dat Het Vuil, de Stad en de Dood slechts één keer, op 21 november 1987, in besloten kring, werd opgevoerd. Een bizar vervolg kreeg de affaire in de ontvoering van de acteur Jules Croiset, fel tegenstander van opvoering. Al snel bleek dat Croiset de ontvoering (zogenaamd door drie Nederlandse neonazi’s) zelf in scene had gezegd, om zo de samenleving ervan te overtuigen dat het antisemitisme in Nederland was toegenomen. Het was vooral dit laatste gegeven dat de journalist en schrijver Ischa Meijer (1943-1995) ertoe bracht het toneelstuk Ons dorp, de schoonheid en het leven te schrijven en te regisseren. Hierin zette hij de schijnwerpers op de tragisch-komische aspecten van een naoorlogse joods gezinsleven dat in het teken staat van de Shoah. Een toneelstuk dat hij als volgt inleidde: ‘Hoe speel je een jood?’ Een vraag, aldus Meijer, ‘waarop Jules Croiset het verkeerde antwoord gaf.’ 

 

14.00 – 17.00 uur, met de drie volgende sprekers:

 

·         Prof. Dr (em.) Thomas Elsaesser: The Fassbinder Affair in Germany;

·         Prof. Dr. Evelien Gans: De Nederlandse Fassbinderaffaire: een toneelstuk en een ontvoering;

·         Drs. Carine Lacor: Ons dorp, de schoonheid en het leven: Ischa Meijer en het joods naoorlogs toneel.

 

Plaats :              PC Hoofthuis, zaal 1.04, Spuistraat 134, Amsterdam

Datum:              27 april 2011

Tijd:                    14.00 – 17.00 uur

Na afloop borrel

 

Prijs: € 5,-
Donateurs/studenten: gratis.

Die avond zal om 20:00 in de Balie in Amsterdam een geënsceneerde lezing plaatsvinden van het toneelstuk dat Ischa Meijer schreef over de Fassbinderaffaire. Klik voor meer informatie hierover hier.

 

N.B. Voor het symposium zijn minder plaatsen beschikbaar dan voor het toneelstuk.

 

Reserveringen kunnen per mail: mbii@jhm.nl, telefoon 020-5310325, of via het formulier bestellingen op deze site.


terug