jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl
home Menasseh ben Israel
home Menasseh ben Israel
 
home > projecten > actueel > Onderzoek naar de komst van Oost-Europese Joodse immigranten in Nederland

In opdracht van mw. L. Paktor  is het Menasseh ben Israel Instituut (MBII) gevraagd een onderzoek in te stellen naar de komst van Joodse immigranten uit Oost-Europa  naar Nederland vanaf circa 1880. Het Menasseh ben Israel Instituut heeft dit onderzoek uitbesteed aan dr. P. Tammes.  Vanaf circa 1880 emigreerden vele duizenden Joden uit het Russische keizerrijk, Polen en de Oostenrijks-Hongaarse monarchie. Naast de Joodse migranten die doorgaans uit Duitsland kwamen arriveerden  grote groepen Joden uit Oost-Europa in Nederland. Met name over de Joodse migranten uit Oost-Europa ‘von hinter Berlin’ is relatief weinig bekend en ontbreekt het aan een aantal basisgegevens zoals omvang en opvang. Een publicatie over deze Joodse immigranten vult dan ook zowel  een leemte in de Nederland Joodse geschiedenis als in studies omtrent migrantengroepen in Nederland. Het onderzoek zal zich met name richten op de komst van deze Oost-Europese  Joden in Amsterdam en Rotterdam tot aan de Eerste Wereldoorlog: hun opvang en de perceptie over deze migranten, de aantallen immigranten en vestiging in Nederland, en een vergelijking met de joodse migratie- en vestigingsaantallen in de omringende landen. De kwantitatieve overzichten en vergelijkingen zullen worden aangevuld met familie en persoonlijke migratie geschiedenissen.  Deze geschiedenissen geven naast de persoonlijke beleving tevens inzicht in migratiepatronen en integratieprocessen. De migratiegeschiedenissen van deze families zullen haast van zelfsprekend  naast Amsterdam en Rotterdam andere plaatsen omvatten zoals Den Haag of Scheveningen, en niet eindigen bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog waarbij de oorlog zelf aanleiding kan geven tot een wending van of een aanzet tot een hernieuwde migratiegeschiedenis. De beschikbaarheid van informatie speelt een niet geheel onbelangrijke rol  in de keuze en afbakening van geschiedenissen van Joodse migrantenfamilies. De bevindingen van dit onderzoek worden gepubliceerd in oktober 2012 in de reeks van Menasseh ben Israel Instituut Studies.

De publicatie staat onder redactie van P. Tammes. De volgende auteurs leveren een bijdrage:

*Prof.dr. Karin Hofmeester is historica met bijzondere interesse in  emancipatie van Joden blijkend onder meer uit  haar proefschrift over de Joodse arbeiders in Amsterdam, Londen en Parijs.

*drs. Justus van de Kamp is historicus, lexicograaf en jiddischist. Hij schrijft en geeft lezingen over Jiddische literatuur en taalverschijnselen. Medeauteur van het woordenboek Koosjer Nederlands.

*dr. Peter Tammes is socioloog met bijzondere interesse in de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog en vooroorlogse  integratieprocessen van Joden in Nederland, blijkend onder meer uit het proefschrift  ‘Gif laten wij niet voortbestaan.’ Een onderzoek naar de overlevingskansen van joden in de Nederlandse gemeenten, 1940-1945, en zijn onlangs verschenen artikel  Jewish-Gentile intermarriage in pre-war Amsterdam.